Monthly Archives: Հունվարի 2026

Հայ ազատագրական պայքարը XVIII դարի երկրորդ կեսին

Posted on by
Reply

Հարցեր և առաջադրանքներ

1․ Որոնք էին հայ բնակչության նկատմամբ Նադիր Շահի վարած քաղաքականության թաքնված նպատակները:

Նադիր Շահի թաքնված նպատակները հայերի նկատմամբ էին՝

  • Կասեցնել Թուրքիայի ու Ռուսաստանի ազդեցությունը,
  • Օգտագործել նրանց տնտեսապես ու ռազմականորեն,
  • Վերահսկել հոգևոր կյանքը՝ եկեղեցու միջոցով։

Արտաքուստ բարենպաստ վերաբերմունքը իրականում շահագործման միջոց էր։

2․ Ի՞նչ ես կարծում, 1688 թ. Արևելահնդկական ընկերության և հայերի միջև կնքված առևտրական պայմանագիրն ինչ հեռանկարներ կարող էր բացել հայերի համար:

1688 թ․ պայմանագիրը հայերին տալիս էր հնարավորություն՝

  • մտնել միջազգային առևտրի ցանցեր,
  • ամրապնդել տնտեսական դիրքը,
  • ստանալ քաղաքական պաշտպանություն։

Այն բացում էր միջազգային կապերի ու հզորացման հեռանկարներ։

3․ XV-XVI դդ. ինչ առավելություն կամ պակասություն ուներ ծովային օվկիանոսային առևտուրը՝ ցամաքային-քարավանային առևտրի համեմատ:

XV–XVI դդ․

  • Ծովային առևտուր՝ արագ, էժան, մեծ ծավալներ, բայց վտանգավոր (փոթորիկներ, ծովահեններ)։
  • Քարավանային առևտուր՝ կայուն ու մշակութային կապեր, բայց դանդաղ, թանկ ու վտանգավոր։

Եզրակացություն՝ ծովային առևտուրը դարձավ գերիշխող։

4․ Ի՞նչ խնդիրների բախվեց Հովսեփ Էմինը Հայաստանում ազատագրական շարժում կազմակերպելու փորձեր ձեռնարկելիս:

Հովսեփ Էմինը Հայաստանում ազատագրական շարժում կազմակերպելիս բախվեց՝

  • Ներքին պառակտվածությանը,
  • Եկեղեցական ու աշխարհիկ ղեկավարների անվստահությանը,
  • Օսմանյան ու Պարսկական տիրապետությանը,
  • Ռազմական ու նյութական միջոցների պակասին։

Արդյունքում շարժումը չիրականացավ։

5․ Ի՞նչ նպատակ էր հետապնդում Մադրասի խմբակը և ինչ քայլեր կատարեց այն իրականացնելու ուղղությամբ:

Մադրասի խմբակը նպատակ ուներ Հայաստանի ազատագրություն և սահմանադրական պետության ստեղծում․ դրա համար կազմեց Մադրասի սահմանադրությունը, տարածեց ազատագրական գաղափարներ ու կազմակերպեց հայ համայնքների համագործակցություն։

6․ Հայաստանի ազատագրման «Հյուսիսային» և «Հարավային» ծրագրերից որն էր ավելի իրագործելի: Իսկ դրանցից որն էր ավելի նախընտրելի, ինչո՞ւ:

Հյուսիսային ծրագիրը ավելի իրագործելի և նախընտրելի էր, քանի որ Ռուսաստանը ուներ իրական ռազմական ու քաղաքական հնարավորություն աջակցելու հայերի ազատագրությանը, մինչդեռ Հարավայինը մնաց քիչ իրատեսական։

7․ Ինչո՞ւ էին XVIII դ. վերջին ռուսահայ գործիչները կարևորում միապետական (թագավորական) կարգերը, իսկ հնդկահայ գործիչները՝ հանրապետական:

XVIII դ․ վերջին՝

  • Ռուսահայերը կարևորում էին միապետությունը, քանի որ Ռուսաստանում տեսնում էին ուժեղ կենտրոնացված իշխանության պաշտպանիչ ուժը։
  • Հնդկահայերը նախընտրում էին հանրապետությունը, որովհետև Հնդկաստանում ձևավորված ազատ առևտրական միջավայրը նրանց մղում էր ժողովրդավարական գաղափարների։

Կարճ՝ ռուսահայերի համար թագավորական կարգը նշանակում էր պաշտպանություն, իսկ հնդկահայերի համար հանրապետականը՝ ազատ ինքնակառավարում։

ԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ

Օգտվելով համացանցից՝ դասընկերոջդ հետ տեղեկություններ հավաքիր «Հյուսիսային» և «Հարավային» ծրագրերի մասին: Ստեղծեք սահիկաշար՝ օրինակներով ցույց տալով, թե ինչ տարբերություններ և նմանություններ ունեն դրանք: Ձեր գտած տեղեկությունները և դրանց հիման վրա արված եզրակացությունները դասարանին ներկայացրեք նաև բանավոր:

Հունվարի 26-30

Posted on by
Reply

Հյուսիսային Եվրոպա.Աշխարհագրական դիրքը,բնական պայմանները և ռեսուսները

Դասի հղումը

Դիտել տեսանյաութը

Պատասխանել հսրցերին

1.Գնահատե’լ Հյուսիս Եվրոպայի աշխարհագրական դիրքը:

Հյուսիսային Եվրոպան գտնվում է Եվրոպայի հյուսիսային ծայրամասում․ այն ողողվում է Հյուսիսային Սառուցյալ և Ատլանտյան օվկիանոսներով, ունի կարևոր ռազմավարական դիրք՝ Եվրոպան կապելով Հյուսիսային Ամերիկայի հետ։ Տարածաշրջանը հարուստ է բնական ռեսուրսներով, բայց առանձնանում է խիստ կլիմայով։

2.Որո՞նք են հյուսիսային Եվրոպայի գլխավոր բնական հարստությունները:

Հյուսիսային Եվրոպայի գլխավոր բնական հարստություններն են՝ անտառները, ձկնային պաշարները, նավթն ու գազը, մետաղական հանքերը և հիդրոէներգիայի մեծ ներուժը։

3.Ո՞ր ազգերն են բնակվում Հյուսիսային Եվրոպայում, ի՞նչ լեզվաընտանիքների են պատկանում նրանց լեզուները:

Հյուսիսային Եվրոպայում բնակվում են սկանդինավյան ազգեր (նորվեգացիներ, շվեդներ, դանիացիներ, իսլանդացիներ), ֆիններ ու սամի, ինչպես նաև բալթյան ազգեր (լատվիացիներ, լիտվացիներ, էստոնացիներ)։ Նրանց լեզուները պատկանում են գերմանական, բալթյան և ֆին-ուգորական լեզվաընտանիքներին։

4.Ի՞նչ կրոն են դավանում:

Հյուսիսային Եվրոպայում հիմնականում դավանում են քրիստոնեություն՝ լյութերական ուղղությամբ, իսկ Բալթյան երկրներում՝ նաև կաթոլիկ և ուղղափառ համայնքներ։

Հունվարի 26-31

Posted on by
Reply

Հարգելի՛ սովորողներ, այս շաբաթ ներկայացնելու եք հետևյալ թեմաները․

Դասարանական աշխատանք․

1. Ո՞ր համակարգն է ապահովում մարդու մարմնի շարժումը։
ա) Մարսողական
բ) Շնչառական
գ) Հենաշարժիչ
դ) Նյարդային

2. Հենաշարժիչ համակարգը կազմված է՝
ա) միայն մկաններից
բ) միայն ոսկրերից
գ) ոսկրերից և մկաններից
դ) նյարդերից և մկաններից

3. Ո՞րն է ոսկրերի հիմնական ֆունկցիան։
ա) Արյան մաքրում
բ) Մարմնի հենում և պաշտպանություն
գ) Սննդի մարսում
դ) Թթվածնի տեղափոխում

4. Ոսկրերի ո՞ր մասը ապահովում է նրանց աճը երկարությամբ։
ա) Ոսկրային մարմին
բ) Ոսկրային գլխիկ
գ) Աճի գոտի (աճառային շերտ)
դ) Ոսկրային խոռոչ

5. Երեխաների և դեռահասների մոտ ոսկրերի աճը հիմնականում տեղի է ունենում՝
ա) ամբողջ կյանքի ընթացքում
բ) միայն ծնվելուց հետո
գ) աճի գոտիների միջոցով
դ) մկանների կծկման շնորհիվ

Ներկայացնելու եմ նոր թեմ․

 Մկանների կառուցվածքը և գործողութունները:

Որ մկաններն են համաազդիչ և հակաազդիչ:

January 26-29

Posted on by
Reply

B. Match topics 1–5 with paragraphs A–E

1 Basic facts about locusts — B
2 Scary numbers — D
3 A disaster that we don’t always hear about — A
4 Desert locusts can destroy the food we need — E
5 The problem caused by a certain type of locust — C

C. Answer the questions

  1. What do all the disasters mentioned in the text have in common?
    They all cause great damage and affect many people.

  2. Why is it surprising that locusts can cause so much damage?
    Because they are small insects.

  3. What proportion of the world’s population can be in danger because of locust swarms?
    One tenth of the world’s population.

  4. What makes the desert locust so dangerous?
    They come in huge swarms and eat enormous amounts of food.

  5. Why can locusts bring death to lots of people?
    Because they destroy crops and cause hunger.

D. Find words or phrases in the text which mean:

  1. harm or break something → damage (paragraph A)

  2. alone → on its own (paragraph B)

  3. when insects come together in a big group → swarm (paragraph C)

  4. very big → huge (paragraph D)

  5. It’s not surprising → It is no wonder (paragraph E)

  6. plants, fruit or vegetables that farmers collect → crops (paragraph E)