1. Վերցնում ենք ամբողջ ծայրակետերով և միավոր երկարությամբ այն հատվածը, որին պատկանում է դիտարկվող կետը: Մեր դեպքում դա [3;4] հատվածն է:

2. Գտած հատվածը բաժանում ենք այնքան հավասար մասերի, որքան դիտարկվող խառը թվի կոտորակային մասի հայտարարն է: Մեր դեպքում դա 3-ն է:

3. Ձախ ծայրակետից՝ 3-ից հաշվում ենք այնքան բաժանում, որքան դիտարկվող խառը թվի կոտորակային մասի համարիչն է: Մեր դեպքում դա 2-ն է:

Ստացված B կետի կոորդինատը պահանջվող 3ամբ․2/3 թիվն է:

Այդ հանգամանքը գրում են այսպես՝ B(3ամբ․2/3)

Իսկ ինչպե՞ս պատկերել −3ամբ․2/3 թիվը:

O կետից դեպի ձախ՝ [−4;−3] հատվածը բաժանել 3 հավասար մասերի և F(3) ծայրակետից դեպի ձախ՝ հաշվելով 2 բաժանում, ստանալ   −3ամբ․2/3 կոորդինատով F(−3ամբ․2/3) կետը:

Ավելի հեշտ է օգտվել հետևյալ փաստից՝

3ամբ․2/3 և −3ամբ․2/3 հակադիր կոորդինատներով կետերը կոորդինատային ուղղի վրա համաչափ են կոորդինատների O սկզբնակետի նկատմամբ:

 Ուրեմն, հակադիր ռացիոնալ թվերը կոորդինատային ուղղի վրա կպատկերվեն որպես O-ից նույն հեռավորությունն ունեցող երկու կետեր, որոնցից մեկը (դրականը) գտնվում է զրոյից աջ, իսկ մյուսը (բացասականը)՝ զրոյից ձախ:

Առաջադրանքներ․

1)Կոորդինատային ուղղի վրա −40ամբ․9/15 թիվը գտնվում է −6ամբ․9/15 թվից (ընտրիր պնդման ճիշտ շարունակությունը).

• ձախ
• աջ

2)Համաձայն ես արդյո՞ք հետևյալ պնդման հետ.

Կոորդինատային ուղղի վրա −69ամբ․11/19 կոորդինատով կետը գտնվում է ավելի աջ, քան −13ամբ․11/19 կոորդինատով կետը:

• ոչ
• այո

3)Նշիր О(0) կետի նկատմամբ В(−32ամբ․3/7) կետին համաչափ A կետի կոորդինատը:

4)Ի՞նչ կոորդինատներ ունեն կոորդինատային ուղղի վրա նշված կետերը․

A(3/4)

B(2)

C(2ամբ. /4 )

D(3ամբ. 1/4)

E(4ամբ. 1/4)

F(3/4)

G(-1ամբ. 3/4)

K(-3ամբ.1/4)

L(-4)

M(-4ամբ.3/4)

5)Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք -3ամբ․1/4, +2ամբ․3/4, 0, -6ամբ․2/5, -4ամբ․1/2 թվերին համապատասխանող կետերը։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․

1)Հետևյալ թվերից ո՞րն է կոորդինատային ուղղի վրա ամենաձախ գտնվող կետի կոորդինատը:

• 0
• −13
• 21
• 33
• −1/45
• −78ամբ․3/7
• −45
• −78ամբ․2/7

2)Ո՞ր կետն է գտնվում զրոյից ավելի հեռու.

A(−5ամբ․2/5), թե՞ B(4)

• B
• A
• ոչ մեկը

3)Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A(-1/2), B(+2ամբ․1/4), C(-5ամբ․1/20), D(+1ամբ․1/3) կետերը։

1)Լուծե՛ք համեմատությունը․

ա) x/2=3/7

7x X=2×3

7x X=6

X=6/7

X=1 1/7

բ)x/3=2/5

5x X=2×3

X=6/5

X=1 1/5

գ)x/12=7/10

10 x X=12×7

X=7×12/10

X=84/10

X= 8 2/5

դ)x/16=9/32

32x X=16×9

X=16×9/32

X=9/2

X=4 1/2

2)Հաշվե՛ք․

ա)4 x (-25+76+24)=300

բ)(25-62-38) x (-4)=-300

գ)(7-125+13) x (-8)=(-105)x(-8)=840

դ)8 x (-8+100-22+25)=736

3)Լուծե՛ք խնդիրը․

Գագիկն ունի 80 փոստանիշ, Դավիթը՝ Գագիկից 20%-ով ավելի, իսկ Գեղամը Գագիկից 25%-ով պակաս։ Քանի՞ փոստանիշ ունի Դավիթը և քանի՝ Գեղամը։

80×20/100=16(փ)

80+16=96(փ)

80×25/100=20(փ)

80-20=60(փ)

4)Կոորդինատային հարթության վրա կառուցե՛ք պատկերը․

Նապաստակ․

(5,1); (6,2); (6,3); (5,6); (4,7); (5,8); (6,8); (8,9); (9,9); (7,8); (9,8); (6,7); (7,6); (9,6); (11,5); (12,3); (12,2); (13,3); (12,1); (7,1); (8,2); (9,2); (8,3); (6,1); (5,1); (5,7):

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․

1)Լուծե՛ք համեմատությունը․

ա)7/8=x/6

8x X=7×6

x=7×6/8

x=21/4

բ)13/15=x/10

15x X=13×10

x=13×10/15

x=26/3

գ)12/21=x/14

21x X=14×12

x=14×12/21

x=8

դ)48/51=x/34

51x X=48×34

x=48×34/51

x=

2)Հաշվե՛ք․

442+(-39)-(-29)=442-39+29=432

-346-(-38)+(-18)=-346+38-18=-326

-333+333-(-4)=4

-49-(-49)-5=-49+49-5=-5

3)Լուծե՛ք խնդիրը․

Խանութ առաքեցին 2500 կգ լոլիկ։ Առաջին օրը վաճառեցին այդ ամբողջ ապրանքի 30%-ը։ Քանի՞ կգ լոլիկ մնաց վաճառելու։

2500×70/100=1750կգ